روش مدیریت هزینه های پروژه های ساخت و ساز

در بیشتر پروژه های عمرانی و حوزه ساخت و ساز، هزینه واقعی نهایی، با هزینه تخمین زده شده در ابتدای پروژه همخوانی ندارد و معمولا هزینه نهایی بیشتر است. مدیریت هزینه ساخت و ساز دقیقا به معنای کاهش فاصله هزینه واقعی و تخمینی این دست پروژه ها است. این کار به معنای کاهش کیفیت یا استفاده از مصالح درجه 2 و 3 نیست، بلکه به معنای برنامه ریزی، انتخاب دقیق محصولات و کنترل اجرای اقدامات ساخت و ساز است. در این مقاله قصد داریم یک راهنمای کنترل هزینه ساخت و ساز را به شما معرفی کنیم که توجه به نکات آن، می تواند در کنترل هزینه ها و کاهش تفاوت دو عدد هزینه اولیه و هزینه نهایی پروژه موثر باشد.

راهنمای کاهش هزینه های ساخت و ساز

برای این که بتوانید بر هزینه های یک پروژه عمرانی مدیریت خوبی اعمال کنید که مبلغ نهایی، خیلی بیشتر از مبلغ بودجه در نظر گرفته نباشد، موارد زیر را در نظر داشته باشید.

1- برآورد اولیه دقیق

در اولین گام باید بر اساس نوع و ابعاد پروژه، طراحی در نظر گرفته شده، تجهیزات مورد نیاز پروژه، یک برآورد هزینه اولیه واقعی داشته باشید. برای این کار باید موارد زیر را به صورت تخمینی مشخص کنید.

• بازه زمانی اجرا
• تعداد نیروی انسانی و هزینه آن ها
• استعلام قیمت تجهیزات مورد نیاز اجرا
• پرت هزینه، در صورت تاخیر در پروژه (به دلیل تغییر شرایط آب و هوایی و وقوع حوادث ناگهانی)
• هزینه تامین ماشین آلات مورد نیاز (در صورت نیاز)

مشخص کردن این موارد می تواند تا حد زیادی در تعیین بودجه واقعی پروژه کمک کند و همچنین از سردرگمی های بعدی پروژه جلوگیری کند؛ زیرا در همین مرحله بسیاری از نکات و ملاحظات پروژه مشخص خواهد شد.

2- کنترل هزینه قالب بندی

پروژه های ساخت و ساز بتنی، معمولا مراحل بتن ریزی مختلفی دارند که به قالب بندی برای اجرای بتن ریزی نیاز دارد. به خصوص اگر پروژه مربوط به ساخت یک سازه خاص باشد، نوع قالب احتمالا نیاز به طراحی خاص دارد و تجهیزات و نوع ساخت آن ویژه خواهد بود. به این ترتیب یکی از هزینه هایی که باید به دقت مورد بررسی و استعلام قرار بگیرد، هزینه قالب بندی سازه است. اگر کاهش هزینه های قالب بندی به درستی انجام شود، مشکل کنترل هزینه های پروژه می تواند تا حد زیادی با موفقیت همراه باشد. برای این کار باید درباره موارد زیر به دقت تصمیم گیری کنید.

• نوع قالب (فلزی یا پلای وود)
• انتخاب طراح و تولید کننده قالب
• تناسب طراحی قالب با نوع سازه و مراحل بتن ریزی
• تجهیزات مورد نیاز قالب بندی
• تعداد تکرار قالب بندی

3- کنترل هزینه تجهیزات و مصالح مورد نیاز اجرا

در زمان اجرا، بر اساس نوع پروژه و نیازمندی های خاص آن، به تجهیزات و مصالح متناسب با پروژه احتیاج خواهید داشت. از بتن و میلگرد و تیرآهن گرفته تا تجهیزات ایمنی که نیروی کار در زمان اجرای پروژه لازم است از آن ها استفاده کند، از جمله نکاتی است که باید در این مرحله مورد بررسی و کنترل قرار بگیرد.

یادتان باشد در این بخش قرار نیست کیفیت تجهیزاتی که خریداری می کنید فدای قیمت شود؛ زیرا هر کدام از مصالح مصرفی پروژه که با مشکل یا احتمال خرابی مواجه شود، هزینه جایگزینی را به دنبال خواهد داشت. این هزینه تهیه دوباره اقلام مصرفی، می تواند حتی بودجه را بیشتر از هزینه ای که خرید تجهیزات باکیفیت برای شما داشت، مصرف کند. به خصوص که آسیب ناشی از محصولات بی کیفیت گاهی می تواند مشکلات جبران ناپذیری را به دنبال داشته باشد. برای مثال اگر تجهیزات ایمنی بی کیفیت باشند، احتمال آسیب جانی نیروی کار افزایش پیدا می کند، که خسارت های ناشی از آن جدا از افزایش هزینه های پروژه، آثار روحی و روانی را به دنبال دارد.

4- مدیریت زمان اجرا

زمان یکی دیگر از اهرم های کنترل هزینه ساخت و ساز است. هر روزی که از زمان اجرای پروژه می گذرد به معنای صرف هزینه مالی برای تامین حقوق نیروی انسانی، هزینه اجاره برخی تجهیزات و ماشین آلات سنگین، احتمال تغییرات قیمت برخی مصالح مورد نیاز پروژه است.

 اگرچه تخمین بازه زمانی به دلیل احتمال وقوع شرایط و حوادث غیرقابل پیش بینی، تا حدی دشوار است، اما بهتر است زمان تخمینی برای پروژه در نظر گرفته شود. سپس بر اساس برآورد هزینه ای که در مرحله اول برای احتمال وقوع شرایط ناگهانی در نظر گرفته شده است، هزینه این زمان تحمیل شده به پروژه جداگانه محاسبه و از بودجه کلی کسر شود.

موارد زیر می تواند در مدیریت زمان اجرای ساخت و ساز به شما کمک کند:

• استفاده از تجهیزات اجرایی متناسب با سرعت در نظر گرفته شده برای پروژه
• استفاده از نیروی انسانی آموزش دیده
• کاهش دوباره کاری ها (برای مثال برای بتن ریزی از قالبی استفاده شود که امکان بتن ریزی در حجم زیاد را فراهم کند.)

5- کنترل ضایعات و اجرای دوباره

هرچه دورریزی مصالح و اجرای دوباره قسمت های مختلف پروژه کنترل شود، کنترل هزینه نهایی پروژه هم بهتر انجام خواهد شد. خیلی مهم است که در زمان استفاده از مصالح اولیه، اولا تجهیزات و مواد اولیه ای انتخاب شوند که حداکثر کاربرد را داشته باشند و دوما طراحی و روش استفاده به گونه ای باشد که کمترین میزان پرتی مصالح اتفاق بیفتد. این مسئله زمانی امکان پذیر است که گام های قبلی پروژه، در زمان طراحی و تخمین هزینه اولیه و تامین مصالح به درستی برداشته شده باشند.

6- رعایت نکات ایمنی و استفاده از تجهیزات ایمن

شاید کمی دور از ذهن به نظر برسد، اما رعایت ایمنی در زمان اجرای کار و استفاده از تجهیزات ایمنی مناسب برای نیروی انسانی می تواند هزینه پروژه را مدیریت کند. اگر یک حادثه بر اثر غفلت در مسائل ایمنی اتفاق بیفتد، علاوه بر این که احتمال دوباره کاری افزایش پیدا می کند، ممکن است هزینه های ناشی از خسارت نیروی انسانی را هم بالا ببرد که آثار جبران ناپذیری خواهد داشت. پس بهتر است همان ابتدا هزینه ایمنی پروژه را به درستی بپردازید تا این که ناچار به پرداخت هزینه های گزاف برای آن باشید.

کنترل هزینه های اجرای یک پروژه عمرانی و ساخت سازه های بتنی، زمانی امکان پذیر خواهد بود که ضمن برآورد اولیه دقیق، هزینه ها صرف اجرای قالب بندی و خرید تجهیزات مناسبی شود که پاسخگوی نیازهای پروژه باشد. همچنین کنترل بازه زمانی اجرای پروژه نیز بخشی از هزینه ها را مدیریت خواهد کرد و رعایت ایمنی، هزینه های ناشی از آسیب های تجهیزات و نیروی انسانی را کنترل خواهد کرد. استفاده از راهنمای ارائه شده در این مقاله می تواند دید مناسبی برای نکاتی که از آغاز تا پایان یک پروژه به کنترل هزینه ساخت و ساز کمک می کند، به شما ارائه کند.